Tarih

İlin en eski yerleşimi olan Safranbolu, antik Paflagonya bölgesinde kurulmuş, Bizans döneminde 'Dadybra' adıyla anılan bir kale kentiydi ve İpek Yolu üzerindeki konumu sayesinde yüzyıllar boyunca önemli bir ticaret durağı olmuştur. Bugünkü Karabük şehir merkezi ise 20. yüzyıla kadar Safranbolu'ya bağlı küçük bir köy olmaktan öteye geçmemiştir.

Osmanlı döneminde Safranbolu, dericilik, semercilik ve bakırcılık gibi zanaatlarla zenginleşmiş, bu dönemde inşa edilen cumbalı konaklar ve Cinci Han gibi kervansaraylar şehrin bugünkü dokusunu oluşturmuştur. Bölge, İstanbul ile Karadeniz kıyıları arasındaki ticaret yolları üzerinde stratejik bir konuma sahipti.

1937 yılında Cumhuriyet'in ilk entegre demir-çelik fabrikası olan Karabük Demir Çelik Fabrikası'nın (bugünkü KARDEMİR) burada kurulmasıyla küçük bir köy hızla sanayi kentine dönüşmüş, ülkenin dört bir yanından işçi göçü almıştır. Karabük, 1995 yılında Zonguldak'tan ayrılarak bağımsız bir il statüsü kazanmıştır.

Gezilecek Yerler

UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Safranbolu Çarşısı ve tarihi evleri, cumbalı konakları ve taş döşeli sokaklarıyla adeta zamanda yolculuk yaptırır. 1645 yılında Cinci Hoca tarafından yaptırılan Cinci Han ve bitişiğindeki Cinci Hamamı, İpek Yolu'ndaki kervansaray geleneğinin en iyi korunmuş örneklerindendir.

Safranbolu'ya 11 kilometre uzaklıktaki Yörük Köyü, 140'tan fazla tarihi konağıyla Osmanlı köy mimarisini yakından tanıma fırsatı sunar. 18. yüzyıldan kalma İncekaya Su Kemeri, 116 metre uzunluğu ve 60 metre yüksekliğiyle bölgenin en etkileyici mühendislik yapılarından biridir.

Tokatlı Kanyonu ve içindeki Bulak Mencilis Mağarası, doğa yürüyüşü ve mağaracılık meraklıları için ilginç bir rota oluşturur. Kaymakamlar Evi Müzesi gibi restore edilmiş konaklar, Safranbolu'nun günlük Osmanlı yaşamını sergileyen küçük müzeler olarak ziyaret edilebilir.

Yemekler

Safranbolu lokumu, Türkiye'nin en tanınmış lokum çeşitlerinden biri olarak hem yöre halkı hem de ziyaretçiler tarafından büyük ilgi görür. Adını verdiği safran baharatı, yöresel şerbet ve tatlılarda hâlâ kullanılır.

Höşmerim tatlısı ve un helvası, Safranbolu mutfağının geleneksel tatlıları arasında yer alır. Keşkek, özel günlerde uzun pişirme yöntemiyle hazırlanan bir başka yöresel lezzettir.

Karabük mutfağında mantı ve gözleme gibi hamur işleri sıkça yapılır; kuru fasulye ve etli yemekler, Karadeniz ile İç Anadolu mutfağı arasındaki geçiş özelliğini yansıtır.

Sanayi & Madencilik

KARDEMİR (Karabük Demir Çelik Fabrikaları), Türkiye'nin ilk entegre demir-çelik tesisi olarak kentin ekonomik omurgasını oluşturur ve halen binlerce kişiye istihdam sağlar.

Safranbolu'nun UNESCO Dünya Mirası statüsü sayesinde turizm, ilin en hızlı büyüyen sektörlerinden biri haline gelmiştir; bakırcılık ve demircilik gibi geleneksel el sanatları da bu turizmle birlikte canlanmıştır.

Kırsal kesimde ormancılık ve tarım, özellikle Eflani ve Eskipazar gibi ilçelerde önemli geçim kaynakları arasında yer almaya devam etmektedir.

Sosyokültürel Yapı

Karabük, demir-çelik sanayisi etrafında kurulmuş, işçi kültürünün baskın olduğu bir Cumhuriyet dönemi sanayi şehridir; Safranbolu'nun tarihi dokusu ise farklı bir kültürel katman sunar.

Safranbolu'nun Osmanlı evlerinde yürümek ve lokum almak bölgenin en tipik deneyimidir; şehir merkezi ise günlük yaşam için kullanılır.