Tarih

Zonguldak'ın bulunduğu kıyı şeridi antik çağda Bithynia ve Paflagonya bölgeleri arasında kalmış, bugün Çaycuma sınırları içindeki Filyos'ta kurulan antik Tios kenti bölgenin en önemli yerleşimlerinden biri olmuştur. Ancak asıl şehir merkezi, uzun süre küçük bir sahil kasabası olmaktan öteye geçmemiştir.

1829 yılında Kestaneci köyünden bir denizci olan Uzun Mehmet'in bölgede taşkömürü bulmasıyla her şey değişmiş, Osmanlı Devleti kısa sürede burada madencilik faaliyetlerine başlamıştır. Kömür üretiminin hızla artmasıyla birlikte Zonguldak 1864'te sancak merkezi haline gelmiş ve Anadolu'nun en önemli sanayi bölgelerinden biri olarak şekillenmeye başlamıştır.

Cumhuriyet döneminde 1924 yılında ayrı bir il olan Zonguldak, Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun (TTK) merkezi olarak ülkenin sanayileşmesinde kilit rol oynamıştır. Ereğli ilçesindeki Erdemir'in 1965'te faaliyete geçmesiyle şehir, hem kömür hem de demir-çelik üretiminin buluştuğu bir sanayi merkezine dönüşmüştür.

Gezilecek Yerler

Çaycuma ilçesindeki Gökgöl Mağarası, 1994'te keşfedilip 2010'da ziyarete açılmış, sarkıt ve dikitleriyle dolu yaklaşık 3 kilometrelik bir yeraltı dünyasıdır ve mikroklima özelliği sayesinde solunum yolu hastaları tarafından da tercih edilir. Kozlu'daki Değirmenağzı Şelalesi, kısa yürüyüş parkurlarıyla doğa gezginlerinin uğrak noktasıdır.

Filyos'taki antik Tios kenti, amfitiyatrosu ve kalıntılarıyla Batı Karadeniz'in önemli arkeolojik alanlarından biridir. Devrek ilçesi, yüzyıllardır sürdürülen özgün baston yapımcılığı geleneğiyle ün kazanmış ve bu zanaat kültürel miras listelerine girmiştir.

Şehir merkezindeki Uzunkum Plajı, yaz aylarında halkın deniz keyfi için tercih ettiği en işlek sahillerden biridir. Kdz. Ereğli'deki tarihi liman ve Erdemir tesisleri, bölgenin sanayi tarihini yakından görmek isteyenler için ayrı bir gezi rotası oluşturur.

Yemekler

Zonguldak mutfağında mısır ekmeği ve pide başta olmak üzere hamur işleri önemli yer tutar; mıhlama (kuymak), tereyağı ve peyniriyle bölgenin en sevilen kahvaltılık lezzetlerinden biridir.

Kıyı şeridinde hamsi, palamut ve istavrit gibi Karadeniz balıkları sofraların değişmezidir; hamsili pilav ve hamsi ekmeği en bilinen tariflerdendir.

Karadeniz pancarı ve lahana gibi yeşil sebzelerle yapılan kavurmalar, kış aylarında sıkça pişirilir. Pestil ve köme gibi geleneksel tatlılar da yöre mutfağının bir parçasıdır.

Sanayi & Madencilik

Zonguldak, Türkiye'nin en büyük ve tek taşkömürü havzasına ev sahipliği yapar; Türkiye Taşkömürü Kurumu'na (TTK) bağlı ocaklar, ülkenin enerji ve çelik sektörü için hayati öneme sahiptir.

Ereğli ilçesindeki Erdemir, Türkiye'nin ilk entegre demir-çelik tesisi olarak 1965'ten bu yana faaliyet göstermekte ve şehir ekonomisinin en büyük istihdam kaynaklarından birini oluşturmaktadır.

Ormancılık ve balıkçılık, kıyı ve dağlık kesimlerde tamamlayıcı geçim kaynakları olarak öne çıkar. Son yıllarda Gökgöl Mağarası ve Filyos gibi noktalar sayesinde doğa ve kültür turizmi de gelişmeye başlamıştır.

Sosyokültürel Yapı

Zonguldak, Türkiye'nin kömür madenciliği geçmişine sahip, işçi sınıfı kültürünün ve maden ocağı dayanışmasının derinden hissedildiği bir Karadeniz şehridir.

Sahil şeridinde yürüyüş yapmak ve maden müzelerini gezmek Zonguldak'ta tipik aktiviteler arasındadır.