Tarih

Bugünkü Elazığ'ın temelini oluşturan Harput, MÖ 8. yüzyılda Urartular tarafından kurulmuş çok eski bir yerleşimdir ve şehir tarih boyunca Asur, Pers, Roma ve Bizans egemenliklerinden geçmiştir. Harput Kalesi, bu dönemlerin izlerini taşıyan en önemli yapı olarak günümüze ulaşmıştır. Bölge, Fırat Nehri havzasındaki stratejik konumu nedeniyle sürekli el değiştiren bir yerleşim olmuştur.

1071 Malazgirt Zaferi'nin ardından Türk beylikleri bölgeye yerleşmiş, Harput Selçuklu ve Artuklu dönemlerinde önemli bir kültür ve ticaret merkezi haline gelmiştir. Osmanlı döneminde de bu özelliğini sürdüren Harput, Eğri Minareli Cami ve Ulu Cami gibi önemli eserlere ev sahipliği yapmıştır. 19. yüzyılın sonunda yaşanan bazı doğal afetler ve ulaşım değişiklikleri nedeniyle şehrin merkezi zamanla ovadaki bugünkü Elazığ'a kaymıştır.

Cumhuriyet döneminde 1937 yılında Mareşal Fevzi Çakmak'ın önerisiyle şehre "Elazığ" adı verilmiş ve il bugünkü konumunda gelişimini sürdürmüştür. Keban Barajı'nın 1970'lerde tamamlanmasıyla bölge enerji üretimi açısından büyük önem kazanmış, aynı zamanda tarım arazilerinin bir kısmı sular altında kalmıştır. Fırat Üniversitesi'nin kurulmasıyla Elazığ, Doğu Anadolu'nun önemli bir eğitim merkezi haline gelmiştir.

Gezilecek Yerler

Harput Kalesi, MÖ 8. yüzyıldan Urartular döneminden kalma, "Süt Kalesi" olarak da bilinen etkileyici bir yapıdır ve şehrin en çok ziyaret edilen tarihi noktasıdır. Kale çevresindeki Harput Ulu Camii (Eğri Minareli Cami), Meryem Ana Kilisesi ve Kurşunlu Cami gibi yapılar, bölgenin çok kültürlü geçmişini yansıtır. El Emeği Göz Nuru Çarşısı'nda yöresel el sanatları ve hediyelik eşyalar satın alınabilir.

Sivrice ilçesindeki Hazar Gölü, Hazarbaba ve Mastar dağları arasında yer alan, yaklaşık 22 kilometre uzunluğundaki tektonik bir göldür ve Doğu Anadolu'nun en büyük tatlı su göllerinden biri kabul edilir. Göl çevresi, piknik yapmak, yürüyüş yapmak ve suya girmek isteyenler için sakin ve huzurlu bir ortam sunar. Bölgedeki tesisler yaz aylarında yoğun ziyaretçi çekmektedir.

Harput'taki Buzluk Mağarası, ilkbahardan ekim ayına kadar içinde doğal buz bulunan ilginç bir jeolojik oluşumdur; yaz sıcaklarında serinlemek isteyenlerin ilgi odağı haline gelmiştir. Şefik Gül Kültür Evi, Harput'un geleneksel ev mimarisini yansıtan bir müze-ev olarak ziyarete açıktır. Keban Barajı Gölü de manzarası ve alabalık tesisleriyle bölgenin diğer önemli duraklarından biridir.

Yemekler

Elazığ'ın en tanınmış yemeği, ince kıyılmış etin bulgurla yoğrulmasıyla hazırlanan ve kendine özgü baharat karışımıyla öne çıkan Elazığ usulü çiğköftedir. Harput köftesi de şehrin geleneksel ve doyurucu et yemekleri arasında sayılır. Kadayıf dolması gibi tuzlu-tatlı karışımı hamur işleri de bölge mutfağının özgün lezzetlerindendir.

Keme mantarı, ilkbaharda toplanan ve bölgede büyük değer gören doğal bir üründür; genellikle kavrularak veya yemeklere katılarak tüketilir. Kesme çorbası ve tarhana gibi geleneksel çorbalar da kış aylarında Elazığ sofralarının vazgeçilmezidir. Yöresel peynirler ve tereyağı da kahvaltı kültüründe önemli bir yer tutar.

Keban alabalığı, Keban Barajı Gölü'ndeki tesislerde yetiştirilen ve hem yurt içine hem de yurt dışına gönderilen kaliteli bir üründür. Üzüm ve dut gibi meyvelerden yapılan pekmezler de yöresel tatlı kültürünün önemli bir parçasıdır. Elazığ'ın kayısı ve cevizi de bölge mutfağında sıkça kullanılan ürünler arasındadır.

Sanayi & Madencilik

Elazığ ekonomisi tarım, hayvancılık ve madencilik üzerine kuruludur; buğday, arpa, şeker pancarı ve baklagiller bölgenin başlıca tarım ürünleridir. Bağcılık ve meyvecilik de üzüm, elma, armut ve kayısı gibi ürünlerle önemli bir yer tutar. Hayvancılık, kırsal kesimde geleneksel olarak sürdürülen bir başka önemli gelir kaynağıdır.

Madencilik, Elazığ'ın ekonomik açıdan en önemli sektörlerinden biridir; bölge özellikle krom, bakır, kurşun, çinko ve mermer gibi metalik ve endüstriyel hammadde yatakları açısından Türkiye'nin öne çıkan alanlarından biridir. Bu kaynaklar, hem yerel sanayiye hammadde sağlamakta hem de ihracata katkıda bulunmaktadır. Kireçtaşı ve florit gibi başka madenler de bölgede işletilmektedir.

Keban Barajı'nın devreye girmesiyle bölgede enerji üretimi ve sanayi canlanmış, un, çimento, tekstil, deri ve süt ürünleri gibi çeşitli imalat kolları gelişmiştir. Keban'daki alabalık yetiştiriciliği, dünya pazarına yapılan ihracatla ekonomiye ayrı bir katkı sağlamaktadır. Fırat Üniversitesi'nin varlığı da şehirde hizmet sektörünü ve istihdamı destekleyen önemli bir unsurdur.

Sosyokültürel Yapı

Elazığ, Harput'un mirasını taşıyan, tarım (üzüm, kayısı) ve hayvancılığa dayalı, muhafazakâr ama şehirleşmiş bir Doğu Anadolu toplumsal yapısına sahiptir.

Hazar Gölü kıyısında vakit geçirmek ve Harput'un tarihi sokaklarını gezmek Elazığ'da en tipik aktivitelerdir.