Tarih

Balıkesir ve çevresi, antik çağda Mysia bölgesinin parçasıydı; Adramytteion, Antandros ve Kyzikos gibi önemli antik kentler bugün hâlâ il sınırları içinde kalıntılarıyla ayaktadır. Bölge MÖ 133 yılında Roma İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. Bizans döneminde de stratejik bir tarım ve ticaret bölgesi olma özelliğini korumuştur.

13. yüzyılın sonlarında bölgeye yerleşen Türkmenler, Karesi Bey önderliğinde Karesi Beyliği'ni kurmuş ve bugünkü Balıkesir bu beyliğin merkezi olmuştur. Beylik, 1345-1361 yılları arasında aşamalı olarak Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı döneminde şehir, tarım ve hayvancılığa dayalı bir taşra merkezi olarak gelişimini sürdürmüştür.

Yunan ordusu, İzmir'in işgalinin ardından 30 Haziran 1920'de Balıkesir'i de işgal etmiş, halk ise Redd-i İlhak Cemiyeti çatısı altında örgütlü bir direniş göstermiştir. Bölge 1922 yılı içinde tamamen kurtarılmış ve 1926'da ilin adı resmen Balıkesir olarak değiştirilmiştir. 2012 yılında büyükşehir statüsü kazanan il, günümüzde tarım, turizm ve sanayinin bir arada geliştiği bir merkez konumundadır.

Gezilecek Yerler

Ayvalık ve karşısındaki Cunda (Alibey) Adası, taş evleri, dar sokakları ve tarihi yel değirmenleriyle Balıkesir'in en çok ziyaret edilen bölgesidir; değirmenlerden biri bugün kafe olarak hizmet vermektedir. Ayvalık'ın Rum mimarisinden izler taşıyan sokakları, akşamüstü yürüyüşleri için idealdir. Sarımsaklı Plajı, uzun kumsalıyla yaz aylarında yoğun ilgi görür.

Manyas ilçesindeki Kuşcenneti Millî Parkı, göç yolları üzerinde bulunması sayesinde yüzlerce kuş türüne ev sahipliği yapar ve kuş gözlemciliği için Türkiye'nin önemli noktalarından biridir. Edremit Körfezi kıyısındaki Akçay ve Ören gibi kasabalar, hem deniz hem de zeytinlik manzaralarını bir arada sunar. Kaz Dağları Millî Parkı, zengin bitki örtüsü ve yürüyüş rotalarıyla doğa tutkunlarını ağırlar.

Erdek ve Bandırma çevresindeki Kapıdağ Yarımadası'nda yer alan antik Kyzikos kenti, tapınak ve sur kalıntılarıyla bölgenin eski dönemlerine ışık tutar. Balıkesir'in merkezindeki tarihi Saat Kulesi ve Zağnos Paşa Camii, kentin Osmanlı dönemine ait izlerini taşır. İlin çok sayıdaki müzesi, bölgenin arkeolojik ve etnografik zenginliğini bir araya getirir.

Yemekler

Balıkesir mutfağının en bilinen yemeklerinden biri, etin ve buğdayın uzun süre pişirilerek dövülmesiyle hazırlanan keşkektir; düğünlerde ve özel günlerde hâlâ geleneksel yöntemlerle yapılır. Kaymaklı höşmerim ve zerde gibi tatlılar, sofraların vazgeçilmezleri arasındadır.

Ayvalık ve çevresinde zeytinyağı kültürü çok güçlüdür; zeytinyağlı sebze yemekleri ve peynirli patlıcan gibi tatlar bölge mutfağının önemli parçalarıdır. Ayvalık tostu, kaşar ve sucuğun özel bir şekilde hazırlanmasıyla ünlenmiştir.

Balıkesir kaymaklısı, ince yufka ve kaymak kullanılarak yapılan yöresel bir tatlıdır. Düğün çorbası ve sura gibi geleneksel tarifler de yerel mutfağın günlük hayattaki yerini korur.

Sanayi & Madencilik

Balıkesir ekonomisinin belkemiğini tarım ve hayvancılık oluşturur; zeytin ve zeytinyağı üretiminde Ayvalık ve Edremit çevresi Türkiye'nin önde gelen bölgeleri arasındadır. Bamya, börülce ve kavun gibi ürünler de geniş ovalarda yetiştirilir.

1970'lerden itibaren Ayvalık, Sarımsaklı ve Akçay gibi kıyı bölgeleri turizmin öne çıktığı merkezler hâline gelmiştir. Kaz Dağları ve Kuşcenneti gibi doğal alanlar da doğa turizmine katkı sağlar.

Geleneksel el sanatlarından Yağcıbedir halısı, bölgeye özgü desenleriyle hâlâ dokunmaktadır. Susurluk çevresinde üretilen ayran gibi yöresel süt ürünleri de ilin tanınan markaları arasındadır.

Sosyokültürel Yapı

Balıkesir, hem kıyı hem iç kesim yaşam tarzını bir arada barındıran geniş bir ildir; Ayvalık ve Edremit gibi ilçelerde sahil kültürü, iç kesimlerde ise tarım toplumu hâkimdir.

Deniz kıyısı ilçelerinde akşam yürüyüşü ve balık lokantaları öne çıkar; şehir merkezinde alışveriş için Kuvayi Milliye Caddesi, dinlenmek için ise Balıklı Çınar Parkı tercih edilir.